associeren - kind

ontwikkelen van een vermogen om te associëren het belangrijkste doel. Associëren kan naar aanleiding van teksten en in dit geval ook vanuit beelden. Specifiek De vormen die de kinderen maken zijn in eerste instantie nog abstract. Ze moeten dat ook zijn om voor ieder kind eigen associaties mogelijk te maken. Als de afbeelding al bij voorbaat teveel concrete vormen laat zien gebeurt dat niet. Pas als de vormen met elkaar gecombineerd worden ontstaan prenten waarin kinderen weg kunnen dromen en hun eigen kleine geschiedenissen zullen beleven. De beelden brengen ze op gedachten: "Waar denk je aan als je deze prent ziet?" Die associaties zijn heel persoonlijk en kunnen door de leerkrachten ook niet gecontroleerd worden, gelukkig maar.
Praktijk De kinderen zitten in de kring. Ze leggen een afdruk die ze in hun tafelgroepje gemaakt hebben in het midden. De volgende legt een afdruk ernaast als er sprake is van een associatie van vormen of kleuren.
Associëren van vormen gebeurt gevoelsmatigHet is wel mogelijk een zekere verklaring te geven waarom die bepaalde vorm nu een relatie heeft met een andere, maar van een algemeen geldende verklaring is geen sprake.
Aantekeningen met beeldende middelenAls alle afdrukken er twee aan twee liggen kunnen kinderen veranderingen voorstellen. Associaties wisselen even snel als de wolken voor de zon die nieuwe patronen over het landschap trekken.Als de kinderen over hun afbeeldingen praten vraag ik ze niet te beginnen met: 'dit doet me denken aan...' Ik vraag ze meteen in hun verhaal te duiken. Vervolgens is het beeld, dat de aanleiding voor het verhaal was, in feite niet belangrijk meer. Het is goed als de kinderen niet uitsluitend op hun eigen afdrukken associëren. Het is niet zo dat je eigen ervaringen uitsluitend tevoorschijn komen uit de afdrukken die je zelf gemaakt hebt. Integendeel, juist het ingaan op beelden die je niet kent vanaf dat ze ontstaan, zijn werkelijke associaties. Het zijn in feite aantekeningen met beeldende middelen. Dat moet ook wel want de afdrukken kun je moeilijk benoemen: die daar met dat rode rare plekje in het midden en die punten naar alle kanten die lijkt op het hek van een pretpark.Het gaat altijd om zelf meegemaakte gebeurtenissen. Verhalen die uit boeken of films naverteld worden leveren geen goede eigen teksten op.

© Henk van Faassen